EYE-OPENER

Om mij heen zitten producers Robert en Efrayim telefoongesprekken te voeren waar eigenlijk geen touw aan vast te knopen is. 'Yes hello, do you speak English? Inglesa? Allo?' Dan blijft het een hele tijd stil, wat bij mij de indruk wekt dat er aan de andere kant in vloeiend Engels een uitgebreid verhaal wordt afgestoken. Waarover zal dat dan gaan, denk ik, ze hebben nog geen vraag gesteld. Maar dan ineens roept Efrayim: 'Yes hello, my name is Efrayim from Amsterdam. Do you speak English? Inglesa? Espanol? No?' Mmm, dat schiet niet op.
Ze bellen met Manaus in Brazilië, in een poging om hotels te boeken, vergunningen te regelen, informatie los te krijgen, maar ze spreken zo te horen louter Portugees. Volgende week vrijdag vliegen regisseur Joost en cameraman Richard naar Brazilië om een portret te filmen van de Nederlandse bioloog en natuuractivist Marc van Roosmalen. Het zal nog een hele toer worden om dat allemaal op tijd geregeld te krijgen.
Begin deze week is Joost in Devon, Zuid-Engeland geweest om een portret te filmen van Ben Mosely, een organic farmer die met 30 koeien en een handvol ander vee probeert het hoofd boven water te houden. Maar hij weigert meer koeien te nemen voordat hij meer land heeft, omdat hij zijn dieren de natuurlijke oppervlakte aan grasland wil bieden. Hij is bewonderenswaardig principieel, weigert zelfs aan supermarkten te leveren omdat die allerlei eisen stellen, bijvoorbeeld aan het formaat van zijn eieren (te groot? te klein? weg ermee!) en hij niet aan een leiband wil lopen. Middels zijn portret willen we mede laten zien hoe ver we met de intensieve veeteelt verwijderd zijn geraakt van het boerenbedrijf zoals dat ooit was en zoals er gelukkig ook nog steeds een aantal zijn. Maar om miljarden mensen op deze manier van vlees te voorzien, dat is vooral in ons dichtbevolkte deel van de wereld gewoon geen haalbare kaart.
Tegelijkertijd was regisseur Hinke Brinkman in Slowakije en volgde daar Gabor Landman, een Nederlander van Hongaarse afkomst. Hij trekt zich het lot aan van de Hongaarse minderheid in Slowakije, die door het wat slordig trekken van de nieuwe grenzen na de Eerste Wereldoorlog op Slowaaks grondgebied kwamen te wonen. Deze Hongaren leven in authentiek Hongaarse dorpen, maar worden volledig gekleineerd door de huidige wetgeving, zelfs nadat Slowakije in 2004 is toegetreden tot de Europese Unie. Ze worden niet te woord gestaan bij publieke instellingen, bij apotheken etc. Zelfs wanneer ze met elkaar op straat in het Hongaars praten, lopen ze gevaar, want geloof het of niet, dat is strafbaar. Anno 2010 mag je voor de wet geen 'buitenlandse taal' spreken in een land dat deel uitmaakt van de Europese Unie.
Nou, het zal allemaal wel meevallen, dachten wij, maar we hadden sympathie voor Gabor's bevlogenheid en altruïsme, en dus besloten we hem te volgen op zijn missie om enkele dagen voor de verkiezingen (jazeker, ook in Slowakije zijn verkiezingen deze week, op 12 juni) te gaan posteren en flyeren voor de door hemzelf opgerichte Hungarian Human Rights. Hij ging naar een plaatsje net over de grens, tussen Wenen en Bratislava, en had daar afspraken met o.a. de burgemeester, een priester en nog wat lokale bewoners. Zij hadden allen te kennen gegeven zijn missie graag te ondersteunen.
Wonderbaarlijk genoeg bleek toen Gabor er aankwam, dat de kerk, die altijd open staat, gesloten was en de priester onvindbaar. Ook de burgemeester liet weten het 'te druk' te hebben. En zo waren er meer die ineens kopschuw werden. Blijkbaar is er wel degelijk iets aan de hand daar, en heerst er angst voor represailles. Ik raad je van harte aan naar dit portret te kijken straks in De Vlinderrevolutie, want het is een echte eye-opener.
Terug in Nederland kreeg Hinke trouwens het verheugende nieuws dat haar documentaire 'Lucas en Arthur Jussen, twee heel gewone broertjes' over de beroemde pianobroers is genomineerd voor een Gouden Roos!