Powered By Blogger

zaterdag 26 juni 2010

VERHALEN VERTELLEN

TV maken is in feite verhalen vertellen. En hoe boeiender de verhalen zijn, hoe mooiere TV dat oplevert. Maar de verteller speelt natuurlijk ook een cruciale rol. Het kan nog zo'n spannend verhaal zijn, als het saai verteld wordt kun je je aandacht er niet bijhouden.
De Vlinderrevolutie vertelt de verhalen van mensen die een wereldverbeterend idee hadden, en dat aan het realiseren zijn of hebben gerealiseerd. Het lijkt een beetje op Asterix: 'Aan het begin van de 21e eeuw was heel de wereld in de ban van tal van grote problemen en bedreigingen die het voortbestaan van de mensheid in gevaar brachten. Héél de wereld? Nee, een klein groepje optimisten en idealisten bleef moedig weerstand bieden aan het overweldigende gevoel van hopeloosheid en besloot de handen uit te mouwen te steken en iets te doen om het tij te keren. En dat groepje werd steeds groter en groter...'

Succesvolle tv-makers zijn vaak goeie verhalenvertellers. Zo ook Sipke Dijkstra (IDTV) en Geert Rozinga (LLiNK), met wie ik de eerste aflevering heb bekeken afgelopen week en die waardevolle adviezen gaven over hoe de verhalen van de drie vlinders nog pakkender gemaakt kunnen worden. Dinsdag aanstaande ga ik die adviezen verwerken en dan is de eerste echt helemaal klaar. Op één ding na: de voice-overteksten moeten nog ingesproken worden. En zoals het er nu naar uitziet gaat dat gedaan worden door Georgina Verbaan! Ze is zwanger, ze zit middenin de opnamen van Het Spaanse Schaep (ook IDTV), maar ze wil het graag doen. Probleem is alleen: hoe gaan we agendatechnisch realiseren? Uitdaginkje voor productieleider Rowan.
De eerste aflevering gaat over de voedingsindustrie. Hoe we met intensieve veeteelt, overbevissing en een gigantische CO2-uitstoot roofbouw plegen op onze planeet. We gaan op bezoek bij een biologische boer in Engeland, die zo principieel het welzijn van zijn dieren boven financieel gewin stelt, dat hij per koe een half voetbalveld aan weiland als minimum hanteert. Hij heeft ook ganzen, en in het programma zit een scène waarin hij die ganzen uit hun nachtverblijf naar buiten laat. Als één kluwen rennen de vogels dicht tegen elkaar over het erf. Ik zat met editor Bram te monteren, die drukt op de pauzeknop en roept: 'Moet je nou kijken, nou krijgen ze zóveel ruimte, en nog blijven ze met z'n allen op een kluitje rondlopen. Die beesten willen helemaal niet meer ruimte!'
Het tweede item gaat over Willem & Drees, twee ondernemers die in 100 supermarkten lokale producten (groente, fruit en aardappelen) van minder dan 40 km in de omtrek aanbieden. Terwijl ze pas ruim een jaar geleden begonnen zijn!
En de derde is Bart van Olphen, de man die een aantal jaren geleden Fishes opzette, een keten van viswinkels, cateringservice en horecalevering. Hij verkoopt louter duurzaam gevangen, MSC-goedgekeurde vis en is daar rijk èn gelukkig van worden. Plus dat hij de wereld een stukje beter heeft gemaakt.
Ondertussen zijn we alweer op volle kracht bezig met aflevering 2, over de opwarming van de aarde en de zoektocht naar beperking van broeikasgas-uitstoot en naar alternatieve energiebronnen. Daarover volgende keer meer!

zaterdag 19 juni 2010

DE EERSTE AFLEVERING IS BIJNA AF

Gisteren heb ik met Julie, editor en beeldredactrice van De Vlinderrevolutie, de eerste aflevering in elkaar gezet. Terwijl we daarmee bezig waren, kwam de leader (voor leken: het vaste beginfilmpje van een tv-programma) binnen. Deze is ontworpen door Bram Slinger, zoon van Harry Slinger, voormalig zanger van Drukwerk, de band waar ik zelf een jaar of vijf deel van uitgemaakt heb in de jaren '80. Ik heb Bram bij wijze van spreken geboren zien worden - ik stond er niet naast, dat niet - dus het is heel bijzonder om nu met hem te werken en te zien hoe talentvol hij is!
De leader is prachtig (uiteraard met een vlinder, maar ook met een tekenende hand en bruisende balletjes en ... je moet hem zien, denk ik), maar de muziek die ik Bram had gegeven paste er totaal niet bij. Ik was op zoek gegaan naar muziek die ook een soort vlindereffect in zich heeft, de Bolero in 30 seconden zeg maar, maar wat ik gevonden had - een nummer van de IJslandse band Sigur Ros - klopte niet bij het beeld. Ligt niet aan Bram hoor, het is juist knap dat hij er nog iets van heeft weten te maken. Nu moest ik op zoek naar een alternatief, en muziek zoeken bij bestaand beeld met precies de goeie lengte - 29 seconden - die ook nog eens de juiste positieve sfeer èn een opbouw van klein naar groot in zich had. Ik had alvast een dikke streep door mijn hele zaterdag gezet (d.w.z., om de wedstrijd Nederland - Japan heen dan). Toen ik vrijdagavond thuiskwam, ben ik nog even achter m'n laptop gaan zitten, opende iTunes, klikte wat door de 6000 nummers die daarin staan, en wat denk je: binnen 10 minuten had ik precies het goeie muziekje! Ik verklap nog even niet wat het is, dat hoor je 11 juli wel.
Dat wil zeggen, als de mensen bij IDTV en LLiNK die het voor het zeggen hebben het er mee eens zijn natuurlijk. Dat geldt trouwens voor de hele eerste aflevering: Julie en ik zijn nu de eersten die hem zo goed als af gezien hebben, en we zijn blij en trots. Maar met tv is het net als met voetbal, de Nederlandse inzending voor het songfestival en Italiaans ijs: zoveel smaken, zoveel zinnen, en iedereen heeft een mening. Maandagmiddag is de eerste interne viewing. Spannend!
Ondertussen is Joost naar Brazilië vertrokken (zie vorige blog) en vliegt Hinke maandag naar Zweden om de groenste stad van Europa te bezoeken: Växjö. Die slimmeriken zijn bij de oliecrisis begin jaren '70 al begonnen met de transitie naar alternatieve energie, en nu ruim 35 jaar later zijn ze er heel ver in. Hinke maakt een portret van Ulf Johnsson, een gepensioneerde inwoner die aan de wieg stond van dit proces. Wordt ook weer een mooi verhaal!

vrijdag 11 juni 2010

EYE-OPENER

Om mij heen zitten producers Robert en Efrayim telefoongesprekken te voeren waar eigenlijk geen touw aan vast te knopen is. 'Yes hello, do you speak English? Inglesa? Allo?' Dan blijft het een hele tijd stil, wat bij mij de indruk wekt dat er aan de andere kant in vloeiend Engels een uitgebreid verhaal wordt afgestoken. Waarover zal dat dan gaan, denk ik, ze hebben nog geen vraag gesteld. Maar dan ineens roept Efrayim: 'Yes hello, my name is Efrayim from Amsterdam. Do you speak English? Inglesa? Espanol? No?' Mmm, dat schiet niet op.
Ze bellen met Manaus in Brazilië, in een poging om hotels te boeken, vergunningen te regelen, informatie los te krijgen, maar ze spreken zo te horen louter Portugees. Volgende week vrijdag vliegen regisseur Joost en cameraman Richard naar Brazilië om een portret te filmen van de Nederlandse bioloog en natuuractivist Marc van Roosmalen. Het zal nog een hele toer worden om dat allemaal op tijd geregeld te krijgen.
Begin deze week is Joost in Devon, Zuid-Engeland geweest om een portret te filmen van Ben Mosely, een organic farmer die met 30 koeien en een handvol ander vee probeert het hoofd boven water te houden. Maar hij weigert meer koeien te nemen voordat hij meer land heeft, omdat hij zijn dieren de natuurlijke oppervlakte aan grasland wil bieden. Hij is bewonderenswaardig principieel, weigert zelfs aan supermarkten te leveren omdat die allerlei eisen stellen, bijvoorbeeld aan het formaat van zijn eieren (te groot? te klein? weg ermee!) en hij niet aan een leiband wil lopen. Middels zijn portret willen we mede laten zien hoe ver we met de intensieve veeteelt verwijderd zijn geraakt van het boerenbedrijf zoals dat ooit was en zoals er gelukkig ook nog steeds een aantal zijn. Maar om miljarden mensen op deze manier van vlees te voorzien, dat is vooral in ons dichtbevolkte deel van de wereld gewoon geen haalbare kaart.
Tegelijkertijd was regisseur Hinke Brinkman in Slowakije en volgde daar Gabor Landman, een Nederlander van Hongaarse afkomst. Hij trekt zich het lot aan van de Hongaarse minderheid in Slowakije, die door het wat slordig trekken van de nieuwe grenzen na de Eerste Wereldoorlog op Slowaaks grondgebied kwamen te wonen. Deze Hongaren leven in authentiek Hongaarse dorpen, maar worden volledig gekleineerd door de huidige wetgeving, zelfs nadat Slowakije in 2004 is toegetreden tot de Europese Unie. Ze worden niet te woord gestaan bij publieke instellingen, bij apotheken etc. Zelfs wanneer ze met elkaar op straat in het Hongaars praten, lopen ze gevaar, want geloof het of niet, dat is strafbaar. Anno 2010 mag je voor de wet geen 'buitenlandse taal' spreken in een land dat deel uitmaakt van de Europese Unie.
Nou, het zal allemaal wel meevallen, dachten wij, maar we hadden sympathie voor Gabor's bevlogenheid en altruïsme, en dus besloten we hem te volgen op zijn missie om enkele dagen voor de verkiezingen (jazeker, ook in Slowakije zijn verkiezingen deze week, op 12 juni) te gaan posteren en flyeren voor de door hemzelf opgerichte Hungarian Human Rights. Hij ging naar een plaatsje net over de grens, tussen Wenen en Bratislava, en had daar afspraken met o.a. de burgemeester, een priester en nog wat lokale bewoners. Zij hadden allen te kennen gegeven zijn missie graag te ondersteunen.
Wonderbaarlijk genoeg bleek toen Gabor er aankwam, dat de kerk, die altijd open staat, gesloten was en de priester onvindbaar. Ook de burgemeester liet weten het 'te druk' te hebben. En zo waren er meer die ineens kopschuw werden. Blijkbaar is er wel degelijk iets aan de hand daar, en heerst er angst voor represailles. Ik raad je van harte aan naar dit portret te kijken straks in De Vlinderrevolutie, want het is een echte eye-opener.
Terug in Nederland kreeg Hinke trouwens het verheugende nieuws dat haar documentaire 'Lucas en Arthur Jussen, twee heel gewone broertjes' over de beroemde pianobroers is genomineerd voor een Gouden Roos!

vrijdag 4 juni 2010

MET GEVAAR VOOR EIGEN LEVEN

Het gaat hard. We hebben al 7 van de 24 portretten gefilmd, en er staan er nog eens 10 gepland de komende twee, drie weken. Regisseurs Joost, Hinke en Eelke zijn nauwelijks meer op kantoor, ze zijn ofwel aan het draaien, of ze zitten in de montage. Het is altijd weer spannend om te zien of het idee dat we voor ogen hadden zich ook daadwerkelijk in beeld vertaalt, maar tot nu toe gaat dat heel goed. Onze vlinders doen de mooiste uitspraken, die je op een tegeltje aan de muur kan hangen. Bijvoorbeeld Bart van Olphen, de grootste handelaar in duurzame vis van ons land (Fishes), die tijdens een bezoek aan een van zijn vissers in Scheveningen zegt: 'Duurzame vis is geen hype. Of we hebben straks nog steeds vis, en dan is-ie duurzaam, of we hebben helemaal geen vis meer.' Hij licht toe: 'Ik was laatst nog in Zuid-Afrika bij een heekvisser en die zei: als ik vandaag teveel vis vang, heb ik morgen geen inkomsten. En als ik in mijn leven teveel vis vang, hebben mijn kinderen later ook geen inkomsten. Je moet in één ritme leven met de natuur. Daarom moet je ook geen Hollandse aardbeien eten in de winter. We moeten leren accepteren en begrijpen dat iets er soms gewoon niet is.'
Onze gasten deinzen er niet voor terug om hun eigen veiligheid in de waagschaal te stellen voor de goede zaak. Bioloog Marc van Roosmalen woont al vele jaren in het Amazonegebied in Brazilië en doet daar alles om het regenwoud en haar bewoners (mensen, dieren en planten) te beschermen. Dat kostte hem uiteindelijk een verblijf in een Braziliaanse gevangenis, want hij werd te lastig. Hij mailde mij afgelopen week: 'Na berecht en in 2008 weer vrijgesproken te zijn, beschouw ik het als mijn plicht de wereld als een soort ambassadeur van het regenwoud kond te doen van de huidige ontwikkelingen die de vernietiging van het Amazone regenwoud beogen vanuit de politiek-economische visie van korte termijn winstbejag.' Hij gaat met nog grotere vechtlust en vastberadenheid gewoon door. Hetzelfde geldt voor National Geographic-fotograaf en documentairemaker Louie Psihoyos, die we in juli in Colorado gaan opzoeken. Hij maakte een film - met gevaar voor eigen leven - van de walgelijke dolfijnenslachting in Japan, en ontving daarvoor vorig jaar de Oscar voor Beste Documentaire. Inmiddels heeft hij een nieuwe misstand op het oog om een film over te maken...
Deze week heeft ook de Nederlandse arts Hugo Tempelman toegezegd mee te werken aan De Vlinderrevolutie. Hij en zijn vrouw Liesje hebben de Ndlovu Care Group in Zuid-Afrika opgericht, een medisch centrum waar inmiddels zo'n 250 mensen werkzaam zijn en vele duizenden worden geholpen. We wachten even tot de finale van de WK is geweest voor we erheen gaan, zodat die gekte geluwd is en we in augustus, als het wordt uitgezonden, geen uitzinnige oranjefans door het beeld zien hossen :)
Niet alles gaat vanzelf, natuurlijk. Ik had heel graag Annie Leonard, maakster van de geweldige film The Story of Stuff, in het programma gehad, maar helaas: wel interesse, geen tijd. Hopelijk in een volgende serie. Als je haar nog niet kent, kijk dan zeker even op http://www.storyofstuff.org/
The story of De Vlinderrevolutie houdt voor nu hier weer even op. Zondag gaat Eelke het Repair Café filmen, een mooi initiatief van de Amsterdamse Martine Postma. Je kunt daar met je kapotte spullen (broodrooster, kleding, meubels, fietsen, enz) heenkomen en dan leer je zelf hoe het te repareren of een van de aanwezige reparateurs doet het voor je. Op die manier wordt voorkomen dat allerlei spullen op de vuilnisbelt belanden terwijl ze nog jaren mee zouden kunnen. 6 juni van 12.00 tot 17.00 uur in de foyer van Het Ostadetheater in de Amsterdamse Pijp (Van Ostadestraat 233d). Kom gezellig langs! Maandag vertrekken Joost en productieleider Rowan naar Zuid-Engeland en Hinke met producer Robert naar Slowakije. Daarover meer de volgende keer!